Chat with us, powered by LiveChat

Խնդիրների առաջացման դեպքում զանգահարեք +374 11 28 00 00

Բաժանորդագրվել

Մուտք գործել

Կամ

Չի կարող լինել դատարկ!

Չի կարող լինել դատարկ!

Գաղտնաբառի վերականգնում

Գրանցվել

Կամ

Error message here!

Error message here!

Error message here!

Մոռացել ե՞ք գաղտնաբառը։ Մուտքագրեք ձեր էլ.հասցեն եւ դուք կստանաք նոր գաղտնաբառ։

Էլ. հասցեն գրանցված չէ։

Վերադառնալ

Close

- 41000, + 1000. Հայաստանի ներկայիս դեմոգրաֆիական վիճակը. «Կյանքի որակ»

ԲԱԺԱՆՈՐԴՆԵՐԸ ԽՐԱԽՈՒՍՈՒՄ ԵՆ ԽՈՍՔԻ ԱԶԱՏՈՒԹՅՈՒՆԸ ԵՎ ՍՏԱՆՈՒՄ ՈՐԱԿ ՊԱՀԱՆՋԵԼՈՒ ԻՐԱՎՈՒՆՔ
Հետևե՛ք մեզ YouTube-ում

Հայաստան նաև ներգաղթում են: Հայրենիք վերադարձողների թվաքանակը թեև փոքր է, պատմությունները հուսադրող են:
Նախորդ տարի Հայաստան է վերադարձել 1000 անձ, իսկ երկրից արտագաղթել է՝ 41000-ը: Առաջին թիվը, գուցե, հազարապատկվեր, իսկ երկրորդը՝ մի քանի անգամ ավելի փոքր լիներ, եթե պետական քաղաքականության գոնե մեկ վեկտորն ուղղված լիներ արտագաղթի տեմպերի կրճատմանն ու հայրենադարձությանը:
«Կյանքի որակ» հաղորդման հյուրերն են «Վերադարձ Հայաստան» հիմնադրամի տնօրեն Վարդան Մարաշլյանն ու Կովկասի ինստիտուտի գիտաշխատող Հրանտ Միքայելյանը:

Հաղորդման սղագրություն՝ 

- Բարև ձեզ, հարգելի ռադիոլսողներ և ռադիոդիտողներ: Լրատվական ռադիոյի եթերում իր աշխատանքն է սկսում «Կյանքի որակ» հաղորդաշարի հերթական թողարկումը: Ստուդիայում, ինչպես միշտ, Լարա Առաքելյանն է: Նախ ուզում եմ եմ մեր ռադիոլսողներին հիշեցնել, որ այժմ նրանք կարող են նաև դիտել մեզ՝ այցելելով մեր պաշտոնական կայքէջ՝ «lratvakan.am»: Նրանք, ովքեր այժմ մեզ դիտում են, արդեն տեսնում են տաղավարում իմ հյուրերին և, թերևս, մոտավորապես կարող են կռահել, թե ինչ հերթական սուր սոցիալական խնդրի ենք մենք անդրադառնալու: Այս անգամ մենք կանդրադառնանք արտագաղթ-ներգաղթ հարաբերակցությանը, կփորձենք իմ հյուրերի հետ հասկանալ, թե ավելի շատ գնում են Հայաստանից, թե ավելի շատ գալիս են Հայաստան, և առհասարակ՝ ինչպիսինն է այդ տեսանկյունից դեմոգրաֆիական պատկերը: Նախ ներկայացնեմ այսօրվա իմ հյուրերին. Կովկասի ինստիտուտի գիտաշխատող Հրանտ Միքայելյանն է այսօր մեր տաղավարում և “Repat Armenia” կամ «Վերադարձ Հայաստան» հիմնադրամի համահիմնադիր և տնօրեն Վարդան Մարաշլյանը: Բարև ձեզ:
Վարդան. - Բարև ձեզ:
Հրանտ. _ Բարև ձեզ:
- Խոսքը փոխանցելով Հրանտին՝ ես նախ կցանկանայի հասկանալ՝ ինչ պատկեր է Հայաստանում այս պահին արտագաղթի տեսանկյունից՝ ինչ թվեր ունենք:
Հրանտ. - Անցած տարի արտագաղթել է մոտավորապես 41 հազար հոգի, մինչ այդ՝ 2013-ին, 32 հազար հոգի, իսկ ընդհանրապես, ճգնաժամի սկզբից…
- 2009-ի՞ց:
Հրանտ. - 2009-ից մոտավորապես 200 հազար հոգի արտագաղթել է Հայաստանից: Ու ինչքան որ անցնում է ժամանակ, այս պատկերը դեռ չի փոխվում՝ չնայած, որ այս տարի կարող է փոխվել, բայց դեռ շուտ է ենթադրություններ անել՝ մինչև տարին վերջանա:
- Եթե մի կողմ դնենք, թե քանի հոգի է հենց հատկապես հեռանում Հայաստանից, ես այստեղ առանձնացրեցի՝ քանի հոգի է ապրում Հայաստանում: Եթե համեմատենք 1991-ի տվյալների հետ, 2010-ի դրությամբ բնակչությունը նվազել է 399 հազար 400 մարդով, ինչը ահռելի ցուցանիշ է: Ճի՞շտ եմ հասկանում, թե՞ եթե համեմատենք համաշխարհային տենդենցների հետ, նորմալ թիվ է:
Հրանտ. - Ասեմ. առաջին հերթին՝ ավելի շատ է անկում եղել, որովհետև ոչ բոլոր արտագաղթողներն են հենց Հայաստանից գնալու ժամանակ գրանցում իրենց արտագաղթի փաստը, այսինքն՝ 1991 թ. դրությամբ բնակչությունը կազմում էր մոտավորապես 3 մլն. 557 հազար մարդ, իսկ այսօր՝ 2015-ի սկզբի դրությամբ, 2 մլն. 865 հազար մարդ: Այսինքն՝ մոտավորապես 700 հազարով նվազել է բնակչությունը, բայց դա, իհարկե, շատ մեծ թիվ է, ու այստեղ չենք կարող խոսել ամբողջ աշխարհի ինչ-որ տենդենցի մասին, բայց հետխորհրդային և հետսոցիալիստական երկրներում մոտավորապես նույն պատկերն ենք տեսնում՝ Ալբանիայում, Լիտվայում, Լատվիայում, Վրաստանում…
-Բայց խոսքը Ռուսաստան, Բելառուս, այդ երկրների մասին չի, չէ՞:
Հրանտ. -Ուկրաիանայում ավելի դժվար է վիճակը, Բելառուսում և Ռուսաստանում ՝ մի քիչ ավելի ուրիշ, բայց երկար կտևի, եթե խորանամ: Ամեն դեպքում, հետխորհրդային տարածքի համար դա քիչ թե շատ նորմալ երևույթ է:
- Հրանտ, գուցե շատ «բանալ» հարց է հնչում, բայց, ի վերջո, ինչո՞ւ են արտագաղթում Հայաստանից:
Հրանտ. - Հիմնական պատճառը տնտեսական է, այսինքն՝ ոչ թե զուտ տնտեսության զարգացվածության մակարդակը, այլ տարբերությունը՝ տնտեսության զարգացվածության մակարդակի և սպասվող եկամուտների միջև: Եթե հայաստանցու միջին եկամուտը տաս հնդկաստանցուն, նա երջանիկ կլինի, իսկ եթե՝ ֆրանսիացուն, նա շատ կտխրի: Այսինքն՝ Հայաստանի բնակչությունը սպասում է ավելի շատ եկամուտ ունենալուն, դրա համար այդ սպասվող եկամուտի ու իրական եկամուտի միջև տարբերությունը նրանց տանում է դեպի արտագաղթելը: Դա հիմնական պատճառն է՝ չնայած, որ ավելի մանր պատճառներ կան. լինում է նաև ինչ-որ քաղաքական պատճառով: Դա շատ քիչ է, բայց, օրինակ՝ 2008-ին ինչ-որ գործոն եղել է, այսօրվա դրությամբ դա չի աշխատում: Կամ էլ կան արտագաղթողներ, որոնք գնում են զուտ ամուսնանալու համար: Մենք գիտենք, որ Հայաստանում կանանց թիվը գերազանցում է տղամարդկանց թվին՝ տղամարդկանց քանակին, այսինքն՝ կան մարդիկ, ովքեր գնում են…
-Կանայք՝ այս դեպքում:
Հրանտ. - Կանայք՝ այս դեպքում: Աշխատելու համար, իհարկե, դա նույնպես հիմնական խնդիրներից է, դա տնտեսական խնդիրների բլոկի մեջ է: Բայց հիմնական պատճառը տնտեսությունն է:
- Հիմա կցանկանայի խոսքը փոխանցել Վարդանին: Իհարկե, Ձեր հիմնական զբաղվածությունը ավելի շատ ներգաղթյալների հետ է, քան՝ արտագաղթողների, բայց մինչև ստուդիա մտնելը խոսում էինք, և ասացիք, որ գնում եք և դրսում ներկայացնում եք արդեն արտագաղթած հայերի համար Ձեր ծրագրերը և փորձում եք ցույց տալ այն պատճառները, որոնց հիման վրա նրանք կարող են վերադառնալ: Այսինքն՝ շփում նրանց հետ կա: Հիմնականում ինչպիսի՞ սոցիալ-տնտեսական պայմանների մարդիկ են արտագաղթում Հայաստանից, և Դուք ինչ եք նկատել՝ որո՞նք են նրանց գնալու պատճառները:
Վարդան. - Շնորհակալություն: Նախ նշեմ, որ մեր ծրագրերը վերաբերում են թե՛ այն մարդկանց, ովքեր լքել են Հայաստանը, բայց առնվազն՝ 8-10 տարի առաջ, այսինքն՝ նրանք արդեն ինտեգրվել են այն երկրին, որտեղ ապրում են, հասել են որոշակի հաջողությունների և հիմա մտածում են տեղափոխվելու կամ չտեղափոխվելու մասին, կամ խոսքը գնում է ընդհանրապես դասական սփյուռքի ներկայացուցիչների մասին, ովքեր երբևէ Հայաստանում չեն ապրել, և նրանց մեջ էլ կա մարդկանց որոշակի սեգմենտ, ովքեր մտածում են և ցանկություն ունեն տեղափոխվելու Հայաստան: Հիմա Հրանտի ասածին կավելացնեմ, որ արտագաղթի «մշակույթը», եթե կարելի է այդպես ասել, բավականին երկար ժամանակ կա մեր ազգի մեջ: Այսինքն՝ նույնիսկ 100-150 տարի առաջ այդ էմիգրացիոն հոսքերը բավականին մեծ են եղել, և արտագաղթն ունի իր օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ պատճառները: Օբյեկտիվ պատճառների մասին Հրանտն ասաց, ես ուզում եմ նշել նաև սուբյեկտիվ պատճառները, որովհետև դրանք այն նկատառումներն են, որ մենք ունենք դրսում: Ուրեմն, հատկապես Ռուսաստանում և ԱՊՀ տարածքում, որտեղ ես ապրել եմ համարյա երեսուն տարի, շատ հետաքրքիր մի պատկեր կա. մարդիկ, ովքեր գնում են Ռուսաստան, և մեր արտագաղթողների մեծ տոկոսը հենց Ռուսաստան գնալու ճանապարհն է ընտրում, այնտեղ արդեն ձևավորվել են ընտանիքներ, և նրանք արդեն ընտանիքներով ապրում են այնտեղ: Եվ, ընտանիքներով ապրելով և ինչ-որ տրանսֆերներ, գումարներ ուղարկելով այստեղ, մի պահ է հասնում, երբ այդ ընտանիքի անդամները որոշում են, որ՝ ինչո՞ւ մենք գումար ուղարկենք, ավելի լավ է՝ մենք այդ բարեկամներին էլ բերենք այստեղ և այստեղ ստեղծենք մեր, այսպես ասած, ընտանեկան շրջապատը և ցանցը: Վտանգը հետևյալն է՝ մարդիկ, ովքեր գնում են Ռուսաստան, չեն զգում, որ իրենք արտագաղթել են կամ գնացել են ինչ-որ մի ուրիշ երկիր, որովհետև նրանք նախկին Սովետական միության մի տարածքից գնում են մի ուրիշ տարածք, այսինքն՝ մշակույթի առումով, լեզվի առումով, իհարկե, որոշ խնդիրներ կան, բայց մինիմալ են: Եվ, շատերը, ցավոք սրտի, ո՛չ զգում են եկեղեցու կարիքը, ո՛չ զգում են հայկական դպրոցների, հայկական կրթության կարիքը. նրանց թվում է, թե իրենք էլի մոտիկ են Հայաստանին և ապրում են նախկին երկրի ուրիշ մասում, և դրա պատճառով այդ ձուլման խնդիրը, ասիմիլիացիոն խնդիրներն այնտեղ հսկայական են: Ուզում եմ դա նշեմ, էլի, այսինքն՝ արտագաղթելու այդ սովորությունը նաև բավականին լուրջ գործոն է այս պարագայում: Էլ չեմ ասում նրա մասին, որ շատերը, որ գնում են դուրս, այնտեղ, իհարկե, ստիպված են շատ ավելի շատ աշխատել, որպեսզի հասնեն իրենց նպատակներին, և երբ նրանք տեսնում են, որ դա բավականին բարդ է, այնուամենայնիվ, երբ զանգում են Հայաստանի իրենց հարևաններին, ընկերներին, միշտ ասում են, որ այստեղ շատ լավ է, որ ես մեքենա եմ գնել մի տարվա ընթացքում, բնակարան եմ գնել: Նրանք չեն խոսում ո՛չ պարտքերի մասին, ո՛չ վարկերի մասին, ո՛չ այլ ասպեկտների մասին: Եվ դրանով ավելի են գրգռում այստեղ ապրող հայրենակիցներին, ովքեր երբևէ Հայաստանից դուրս չեն ապրել, որպեսզի նրանք գնան և փորձեն իրենց դրսում:
- Հասկանալի է: Դուք նաև փորձ ունեք աշխատելու Սփյուռքի նախարարության հետ: Այսպիսի մի խիստ սուբյեկտիվ դիտարկում եմ ուզում անել. երբեմն, երբ նայում եմ Սփյուռքի նախարարության ծրագրերը, և այլն, այնպիսի տպավորություն է ստեղծվում մոտս, որ ապահով սփյուռք են ուզում ստեղծել, այսինքն՝ ինչ-որ ձևով օժանդակել, և այլն, բայց չբերել Հայաստան, այսինքն՝ չնպաստել ներգաղթին: Գուցե, ես սխալվում եմ:
Վարդան. - Ես աշխատել եմ Սփյուռքի նախարարությունում երկուսուկես տարի: Սփյուռքի նախարարության ծրագրերը երեք հիմնական խնդիրների շուրջ են ձևավորված. առաջինը՝ հայապահպանության հարցում օգնել մեր համայնքներին, որովհետև, ինչպես նշեցի, ձուլման պրոցեսը շատ արագ է տեղի ունենում, և համայնքներ ունենք, որ, ընդհանրապես, լուրջ վտանգի տակ են, որովհետև դրանք ձուլվում են, այսինքն՝ մենք կարող ենք վերցնել Ռումինիան, կարող ենք վերցնել Լեհաստանը, Հնդկաստանը, Սինգապուրը, որտեղ մենք ունենք հսկայական ժառանգություն, բայց գրեթե չունենք համայնք: Երկրորդը հայկական ներուժի համախմբման խնդիրն է: Եվ երրորդը հայրենադարձության խթանման խնդիրն է: Պետք է անկեղծ ասեմ, որ երրորդ բլոկը, թերևս, զարգացած չէ: Ընդհանուր պետության կողմից քաղաքականությունը, ինչ որ ես եմ տեսնում՝ 5 տարի ապրելով այստեղ, ավելի շատ զգում եմ, որ մինչև հիմա պետությունը և պետական մարմնի աշխատողները և այն մարդիկ, ովքեր մշակում են քաղաքականությունը/քաղաքակրթությունը/, չեն զգում, թե ինչքանով է վտանգավոր դառնում արտագաղթը: Այսինքն՝ արտագաղթը՝ որպես ժամանակավոր միջոց սոցիալական խնդիրները հաղթահարելու, հաճելի բան է: Երբ մարդիկ գնում են, այդ սոցիալական խնդիրները նվազում են, առավել ևս՝ այդ մարդիկ գնում են, հետո սկսում են տրանսֆերներ, գումարներ ուղարկել իրենց հայրենակիցներին, բայց երկարաժամկետ կտրվածքով դա կարող է բերել կատաստրոֆայի, որովհետև մենք ապրում ենք մի տարածաշրջանում, որտեղ աջից և ձախից ունենք, մեղմ ասած, հարևան թշնամիներ և մենք չենք կարող մեզ թույլ տալ այդքան մեծ քանակով մարդկանց կորցնելու շռայլությունը: Էլ չեմ ասում այն մասին, որ դրանից նաև տուժում է տնտեսությունը, որովհետև եթե դուք ունեք ավելի քիչ սպառող, ինքնիստինքյան, դուք արդեն ստեղծում եք խոչընդոտ, որպեսզի ձեր տնտեսությունը զարգանա, այսինքն՝ ներքին շուկան շատ փոքր է:
- Իրականում, երբ ես նայում էի, թե արտագաղթը ինչպես, ինչ տեմպերով է զարգացել, այսպիսի տվյալ կար, որ ԽՍՀՄ-ի փլուզումից հետո արտագաղթի երեք ալիք է նկատվել՝ 1991-94 թթ., 1999-2001 թթ. և 2009-ի ճգնաժամից հետո: Եթե չեմ սխալվում, այս թվերը հենց Դուք եք առանձնացրել, Հրանտ: Ի՞նչ կասեք այս երեք փուլերի առանձնահատկությունների մասին: Ինչո՞վ են դրանք առանձնանում: Արդյո՞ք բոլորի հիմքում հենց տնտեսական բաղադրիչն է:
Հրանտ. - Հիմնականում՝ այո: Հիմնականում, երեք դեպքում էլ մենք ունենք տնտեսական և այլ պատճառներ, որտեղ տնտեսականը գերազանցում է բոլոր այլ պատճառները, բայց տարբեր գործոններ աշխատել են, այսպես ասած, այս երեք ալիքի դեպքում:
- Մի հետաքրքիր բան. նախ՝ ինչու եմ որոշել հենց Ձեզ հրավիրել. որովհետև մի կողմից՝ մարդ, ով տեղյակ է, թե ինչու են Հայաստանից արտագաղթում, ինչքան, մյուս կողմից, երբ բացում ես “Repat Armenia”-ի պաշտոնական կայքէջը, բոլորովին ուրիշ Հայաստան է քո առջև բացվում: Եվ տեսնում ես մարդկային պատմություններ, բազմաթիվ պատմություններ՝ նույնիսկ հնարավոր չէ հաշվել, ովքեր վերադարձել են, ապրում են Հայաստանում կամ ապրել են երկար տարիներ, և կամ գուցե հետո էլի կվերադառնան, և բնավ տխուր չեն այդ կապակցությամբ, այսինքն՝ նրանք բազմաթիվ օբյեկտիվ պատճառներ ունեն, թե ինչու վերադառնալ Հայաստան: Խնդրում եմ, որ մի փոքր ներկայացնեք մեր ունկնդիրներին, թե ինչով է, առհասարակ, զբաղվում կազմակերպությունը, ինչպես է կազմակերպում այս բարդ գործընթացը, որով իրականում պիտի զբաղվեին պատկան մարմինները, բայց, փաստացի, բացը լրացնում են որոշ «անհատ» կազմակերպություններ:
Վարդան. - Շնորհակալություն: Մեր հիմնադրամը ստեղծվել է երեք տարի առաջ: Հիմնադիրները՝ կեսը՝ հայրենադարձ, կեսը՝ սփյուռքահայ: Այսինքն՝ մենք գիտենք՝ ինչի մասին ենք խոսում, որովհետև մենք ինքներս տեղափոխվել ենք Հայաստան, և կազմակերպությունը ոչ պետական է և շահույթ չհետապնդող հիմնադրամ է, որը հիմնադրվել է Հայաստանում: Մեր հիմնական աշխատանքը երեք հիմնական խնդիրների շուրջ է ձևավորված. առաջինը՝ ճիշտ ներկայացնել հայրենադարձության հնարավորությունները, ինչպես նաև՝ դժվարությունները սփյուռքում, որովհետև հիմա, միշտ դրա մասին ասում եմ, սփյուռքում ավելի շատ սև ու վարդագույն պատկերացում կա Հայաստանի վերաբերյալ, մենք ուզում ենք՝ մարդիկ ավելի ռեալ պատկերացնեն: Եվ շատերը Հայաստանում երբեք չեն էլ եղել, այսինքն՝ գան տարբեր ծրագրերով, պարտադիր չէ՝ միանգամից տեղափոխվեն, որովհետև դա չի կարող միանգամից տեղի ունենալ: Նրանք կարող են գալ, այստեղ կրթություն ստանալ կամ կամավորական տարբեր ծրագրերով գալ: Այսինքն՝ մենք փորձում ենք ամեն կերպ խրախուսել, որպեսզի մարդիկ ավելի շատ կապված լինեն Հայաստանի հետ. դա առաջին բլոկն է: Մենք տարեկան այցելում ենք առնվազն 5-6 համայնք և անկեղծ խոսում ենք այս խնդիրների շուրջ: Երկրորդ բլոկն ինտեգրման աջակցությունն է, այսինքն՝ այստեղ շատ ավելի կոնկրետ, հստակ խնդիրներ են. անձնական իրերն ինչպես պետք է տեղափոխել, ինչ կարգավիճակում կարելի է գտնվել Հայաստանում, աշխատանք գտնելու խնդիրն է, գործ սկսելու խնդիրն է և ավելի լայն իմաստով՝ ինտեգրվելու: Այստեղ մեզ, իհարկե, շատ է աջակցում հայրենադարձների ցանցը, մեր կազմակերպությունն ունի շուրջ 700-800 հոգի, ովքեր ժամանակին տեղափոխվել են, ինտեգրվել են և հիմա պատրաստ են կիսվել իրենց փորձառությամբ նոր եկողների հետ. դա երկրորդ բլոկն է: Եվ երրորդը՝ հայրենադարձության ավելի նպաստավոր միջավայրի ձևավորման խնդիրն է, որը շատ լուրջ խնդիր է, որովհետև այս պահին, ինչպես ես նշեցի, պետությունը չունի հայրենադարձության ակտիվ / թե՞ակտիվ հայրենադարձության/քաղաքականություն, բայց եկեք դրանից այն կողմ նայենք. սփյուռքյան կազմակերպությունները չունեն հայրենադարձության ակտիվ / թե՞ակտիվ հայրենադարձության/քաղաքականություն: Այսինքն՝ մենք, փաստորեն, զրոյական դաշտում ենք գտնվում և փորձում ենք ակտիվացնել և բացատրել՝ ինչու է կարևոր կազմակերպել հայրենադարձությունը, և՝ ինչպես կարող ենք մենք դա անել՝ հաշվի առնելով օրինակ՝ նույն Իսրայելի փորձը և որոշ այլ երկրների փորձը, որոնք այդ հարցում, իհարկե, շատ ավելի փորձառու են և ավելի լուրջ արդյունքների են հասել: Մինչև այսօր մենք արդեն հասել ենք այն վիճակին, որ տարեկան ունենք հինգ հարյուրից ավել դիմող: Մեր գնահատականով, այսինքն՝ որովհետև պետությունը չի վարում նման վերլուծություն և թվեր չունի, երբ մենք խոսում ենք կամավոր հայրենադարձության մասին, այսինքն՝ սիրիահայերը և Ուկրաինայից եկած հայերն այդ կատեգորիայի մեջ չեն մտնում, մոտավորապես տարեկան հազար հոգի տեղափոխվում է Հայաստան, որը, իհարկե, շատ ավելի քիչ է, քան այն մարդկանց քանակը, ովքեր արտագաղթում են: Բայց մի դրական բան ասեմ՝ որ այն մարդկանցից շատերը, ովքեր տեղափոխվում են Հայաստան, ունեն հետաքրքիր կրթություն և այնպիսի հմտություններ, որոնք պահանջված են հայաստանյան աշխատանքային շուկայում, որովհետև սա էլ առանձին մի թեմա է: Մենք կարող ենք հասկանալ օրինակ՝ արտագաղթն ինչու է, պրոֆեսիոնալ առումով, տեղի ունենում, և՝ ներգաղթն ինչու է հաջողակ լինում որոշ սեգմենտներում:
- Հրանտ, պետական ծրագրի մասին արդեն մի փոքր խոսեցինք: Ունե՞ք ինչ-որ հետազոտություն կամ տեսլական այն մասին, թե, առհասարակ, ներգաղթի ուղղությամբ ինչ քաղաքականություն է վարվում, ոչ թե՝ կազմակերպությունների մակարդակով, այլ պետական քաղաքականության մակարդակով:
Հրանտ. - Հիմնականում, ես պետք է համաձայնվեմ Վարդանի ասածի հետ, որովհետև ոչ մի առանձնահատուկ քաղաքականություն չի վարվում: Դե, գուցե ինչ-որ դիմումներ կան, ինչ-որ հանդիպումներ կան, բայց, իմ կարծիքով, այս պարագայում ամենաճիշտը կլիներ ստեղծել քաղաքականություն դեպի աշխատատեղերի ստեղծումը. եթե ստեղծվեն աշխատատեղեր, արտագաղթը կպակասի: Մեզ մոտ, այսօրվա դրությամբ, եթե հաշվի առնենք ոչ ագրարային սեկտորը, մոտավորապես 25,5 % գործազրկություն կա Հայաստանում. դա շատ բարձր ցուցանիշ է: Բայց երիտասարդության շրջանում ավելի շատ է գործազրկությունը. հասնում է մոտավորապես 50 %-ի. դա իմ կարծիքը չէ, դրանք պաշտոնական թվերն են, ու դա շատ բարձր է: Երբ Հունաստանում և Իսպանիայում շատ դժվար ճգնաժամ էր Եվրոպական միության մակարդակով, նրանց մոտ էլ մոտավորապես այդ թվերն էին գրանցվում, ու հիմա էլ մոտավորապես նույն թվերն են, ու դա էլ է շատ մեծ խնդիր այս երկրների համար, իրենց մոտից էլ հիմա արտագաղթի շատ մեծ ալիք կա: Օրինակ՝ Իսպանիան բոլոր 2000-ական թթ. ընթացքում ընդունում էր շատ մեծ քանակությամբ միգրանտների: Իսկ հիմա Իսպանիայից գնում են և՛ այն միգրանտները, ովքեր եկել են 2000-ականների ընթացքում, և՛ հենց իսպանացիները: Ու մենք կրկին շատ մեծ քանակների մասին ենք խոսում, օրինակ՝ մի տարվա մեջ՝ կես մլն, և այլն:
- Աշխատատեղերի մասին խոսեցիք. ըստ Ձեր նկատառումների, հիմնականում ինչպիսի՞ աշխատատեղերի մասին է խոսքը:
Վարդան. -Ուզո՞ւմ եք՝ ես պատասխանեմ, որովհետև մենք անցյալ տարի մեր կայքի միջոցով տեղադրել ենք առնվազն 500 թափուր աշխատատեղեր, և խոսքը չի գնում սովորական աշխատատեղերի, այլ՝ պրոֆեսիոնալների մասին, և այս պահին ունենք այս պահին 50-ից ավել տեղական կազմակերպություն, որոնք մեզ ուղղակի «խեղդում են» ամեն օր, խնդրում են՝ ի՞նչ կլինի, մեզ տվեք հայրենադարձների կամ պոտենցիալ հայրենադարձների CV-ները: Հայաստանյան աշխատանքային շուկայում կա բավականին լուրջ դիզբալանս, և դա նաև մեր մշակույթի հետ է կապված, որովհետև Հայաստանում մինչև հիմա մարդիկ, ընտանիքները երեխային ուղարկում են սովորելու և ձեռք բերելու «պրեստիժ» մասնագիտություն. ոչ թե պահանջված, այլ «պրեստիժ»՝ իրավաբան, տնտեսագետ, ոստիկան, բժիշկ, ուսուցիչ: Նրանք չեն խորանում, չեն ուզում հասկանալ՝ արդյոք պահանջված է, թե՝ ոչ: Շատերը շատ ֆորմալ են վերաբերվում կրթությանը, այսինքն՝ նրանց համար ավելի կարևոր է ստանալ դիպլոմի թուղթ, քան՝ իրական գիտելիքներ, նրանք պատրաստ չեն անել կամավորություն, մինչդեռ կարող են պրակտիկա անցնել, որովհետև համարում են, որ անվճար, ձրի ինչ-որ մեկի համար աշխատում են: Եվ այդ բոլոր հանգամանքները ստեղծում են նման վիճակ: Այս պահին հստակ, բավականին լուրջ կարիք կա մասնագետների բարձր տեխնոլոգիաների ոլորտում՝ ծրագրավորողների, մարկետինգի հետ կապված յուրաքանչյուր ոլորտում, այսինքն՝ սոցիալական ցանցերի զարգացումը, և այլն, մարկետինգի մասնագետների, սննդի վերամշակման որոշակի տեխնոլոգիական մասնագիտությունների, տուրիզմի ոլորտում, բնականաբար, հատկապես՝ այն մարդկանց, ովքեր տիրապետում են, օրինակ՝ գերմաներենին, ֆրանսերենին, իտալերենին, ճապոներենին, չինարենին, ոչ թե՝ միայն անգլերենին, որովհետև շուկայում քիչ, թե շատ կան անգլերենի մասնագետներ, այն մասնագետների, ովքեր լավ են տիրապետում առնվազն երեք լեզվի: Այդ մարդկանց համար հեռանկարներ, իրոք, կան: Եվ այդ պարագայում, ինչպես նշեցի, ունենք կազմակերպություններ, որ մեզ ռեգուլյար դիմում են: Մենք երկու հարյուրից ավել մարդու օգնել ենք աշխատանք գտնել հայրենադարձների շրջանում: Եվ հարցը նրանում չէ, որ տեղական կազմակերպությունները խտրակունություն են դնում և ուզում են տեղավորել հայրենադարձներին, ո՛չ: Նրանք ուղղակի չեն գտնում նման մասնագետների այստեղի շուկայում:
- Հարգելի ունկնդիրներ, մեզ հատկացված եթերաժամանակը արդեն մոտ է սպառվելուն. ես առաջարկում եմ թեման թողնել այնպիսի վիճակում, ինչպես մենք այն քննարկեցինք, կանդրադառնանք թեմային հաջորդ թողարկմանը: Շնորհակալություն ուշադրության համար, ցտեսություն:

Բեռնեք Հայկական Լրատվական Ռադիոյի հավելվածները այստեղ՝




website by Sargssyan