Chat with us, powered by LiveChat

Խնդիրների առաջացման դեպքում զանգահարեք +374 11 28 00 00

Բաժանորդագրվել

Մուտք գործել

Կամ

Չի կարող լինել դատարկ!

Չի կարող լինել դատարկ!

Գաղտնաբառի վերականգնում

Գրանցվել

Կամ

Error message here!

Error message here!

Error message here!

Մոռացել ե՞ք գաղտնաբառը։ Մուտքագրեք ձեր էլ.հասցեն եւ դուք կստանաք նոր գաղտնաբառ։

Էլ. հասցեն գրանցված չէ։

Վերադառնալ

Close

Զինյալ պայքար. ԱՍԱԼԱ.«Հետախույզի օրագիրը»

ԲԱԺԱՆՈՐԴՆԵՐԸ ԽՐԱԽՈՒՍՈՒՄ ԵՆ ԽՈՍՔԻ ԱԶԱՏՈՒԹՅՈՒՆԸ ԵՎ ՍՏԱՆՈՒՄ ՈՐԱԿ ՊԱՀԱՆՋԵԼՈՒ ԻՐԱՎՈՒՆՔ
Հետևե՛ք մեզ YouTube-ում

Թշնամու համար, որը գալիս է քեզ ոչնչացնելու, միևնույն է՝ դու ընդհանրապես Հայ առաքելական եկեղեցուց ես, թե Եհովայի վկա ես, դաշնակ ես, թե հանրապետական. նրա համար ի՞նչ տարբերություն: Հայ ես՝ պիտի մեռնես, իսկ մենք կարծում ենք, որ պիտի ապրենք: Իսկ ապրելու լավագույն ձևը՝ միավորվել և պայքարել, իսկ պայքարելու համար պատրաստվել է պետք: «Հետախույզի օրագիրը» հաղորդաշարի այսօրվա հյուրը ազատամարտիկ Մարտիրոս ժամկոչյանն է:  
Հաղորդման սղագրություն

_ Բարև ձեզ, հարգելի ռադիոլսողներ: Եթերում է «Հետախույզի օրագիրը», ես Վովա Վարդանովն եմ: Այսօր թանկագին հյուր ունեմ՝ իմ ընկեր Մարտիրոս Ժամկոչյանը:
Ի դեպ, քանի որ ես երբեք մարդկանց ազգանունով չեմ դիմել, ես քո ազգանունը ճի՞շտ եմ արտասանում:
_ Ճիշտ է:
_ Բարև, Մարտիրոս ջան:
_ Ողջույն, Վովա ջան:
_ Մարդոն՝ Մարտիրոսը, բացի նրանից, որ պատերազմի, ազատամարտի վետերան է, նաև «ԱՍԱԼԱ»-ի վետերան է, մինչև «ԱՍԱԼԱ»-ի ստեղծումը նույնպես նա ռազմական շարժման վետերան է եղել:
Ես կցանկանայի՝ զրուցեինք քո լիբանանյան մարտական գործունեությունից, իհարկե, ինչքան հնարավոր է՝ սահմանափակելով որոշ փաստեր. դու դեմ չե՞ս:
_ Դեմ չեմ, կարող ենք խոսել:
_ 1970-ական թթ. սկզբին Լիբանանում թեժացավ ներքին իրավիճակը, 1975 թ. քաղաքացիական պատերազմ սկսվեց: Այդ ժամանակվանից հայկական գյուղերի և Բեյրութում հայկական թաղամասի պաշտպանությունն իր վրա վերցրեց հայկական համայնքը: Հայկական համայնքը նախօրո՞ք էր պատրաստ, որ միանգամից ստանձնեց այդ պարտականությունները և բավարար, իսկ հետագայում գերազանց կատարեց ինքնապաշտպանական խնդիրների լուծման գործը, թե՞ այդ պատերազմի ընթացքում՝ «արյունով էիք սովորում»:
_ Մի քիչ հետ գնանք՝ պատմությունով, թե ինչպես են հայերն այնտեղ հայտնվել և մասնակցել են արդյոք ներքին քաղաքական գործընթացներին, թե՝ ոչ: Ես ծնվել եմ 1958 թ.: Իմ ծնված օրը ներքին խռովություններ էին եղել Լիբանանում: Այդ ժամանակից հայերը զենքի հետ շփվելու հմտություններին տիրապետել են, և բոլոր կուսակցությունների անդամները՝ հնչակ, դաշնակ, ռամկավար, համայնավար, կամ չեզոք, բոլորն էլ ունեցել են տանը պահված զենք-զինամթերք: Այդ ժամանակվանից եղբայրական սպանություններ են տեղի ունեցել՝ հայը հայի դեմ՝ կուսակցական պատկանելիությունից ելնելով: 1958 թ․ դաս եղավ հայերի համար, և 1975թ․ խռովությունների ժամանակ հայերը չցանկացան մտնել ներքին քաղաքական գործընթացների մեջ ու պահպանեցին չեզոք դիրք՝ մեր ունեցած զենքի ռեսուրսը դնելով միայն ինքնապաշտպանության վրա։
—Հետաքրքիր է, որ այժմ էլ խոշոր խաղացողները բախվում են իրար, այդ միտումը կա, հատկապես՝ ինքնաթիռի ռմբակոծումից հետո արևմուտք-Ռուսաստան, նախկինում թաքնված հակազդեցությունը, այժմ արդեն ակնհայտ է: Փաստորեն մենք ավելի խելացի՞ կգտնվենք, եթե չխառնվենք այդպիսի կռիվներին։
—Ճիշտ կլինի զինյալ չեզոքություն պահպանել։ Այդ պատճառով երբ մենք խոսում ենք Լիբանանում ինքնապաշտպանության մասին, եղել են անհատներ, ովքեր ներքաշվել են խաղի, բայց դրանք անհատներ են։
— Քրիստոնյա արաբների մասի՞ն է խոսքը։
— Այո, քրիստոնյա մարոնիտներն են, և հիմնականում հենց նրանք սկսեցին պայթունները՝ պաղեստինցիների ավտոբուս ոչնչացնելով։
—Լիբանանում հիմնական արևմտամետ ուժն է, այնպես չէ՞։
—Այո։ Քրիստոնեաների մի մասը, որոնք արևմուտքի և հրեաների կողմնակից էին, կազմակերպեցին ու ջարդուխուրդ արեցին պաղեստինցիներին, ու այդտեղից սկսվեց պատերազմը։ Պատերազմի սկիզբը կրոնական չէր, քաղաքական բնույթ էր կրում, սակայն մի քանի տարի հետո այն վերափոխվեց իսլամիստների և քրիստոնյաների միջև հակամարտության։ Սկզբում ուժերը բաժանված էին 4 մասի․ աջակողմյան, ձախակողմյան, իսլամիստներ և քրիստոնյաներ։ Հիմա խնդիրը կրոնական հողի վրա են դրել: Լինելով գաղափարակից «ԱՍԱԼԱ»-ի հետ՝ մենք սկսեցինք մեր զինված ինքնապաշտպանությունը 1975թ․, դրանից առաջ՝ 1973թ․, ես, Ալեք Ենիգոմշյանը և մի քանի այլ ընկերներ մասնակցել ենք «Երիտասարդ հայ» կոչվող շարժմանը։ Ես այդ խմբի ամենաերիտասարդ անդամն էի և մասնակցել եմ բոլոր դրամահավաքներին, թերթ էի բաժանում, վաճառում։ Քաղաքական, բայց ոչ կուսակցական շարժում էր, գրում էինք բոլոր քաղաքական ուժերի կատարած բացթողումները, դրա համար մեզ չէին սիրում և հալածում էին, հաճախ ծեծում ու վռնդում էին տվյալ թաղամասից։ Հանգանակությունների ժամանակ ես էլ էի մասնակցում, ու շատ անգամ քարկոծվում էի։ Արդեն 1973թ․ ես հասկացել եմ՝ ինչ է կատարվում և թե ինչ են մտածում զինյալ պայքարի մասին բոլոր հայկական քաղաքական ուժերը։ Այդ ժամանակ հայկական քաղաքական ուժերը համերգներով, խնջույքներով ու կերուխումներով էին զբաղված։ Ես ներսից պայթում էի, քանի որ խնդիր ունեինք՝ հայկական խնդիր էր, և մենք չէինք պատրաստվում դրան։ Կայծ հանդիսացավ այն փաստը, որ 1975թ․ բռնկվեց ներքին պատերազմը, ու ստեղծվեց Հայաստանի ազատագրական գաղտնի բանակը, որի նպատակը առաջինը՝ ինքնապաշտպանությունն էր, երկրորդը՝ թշնամուն հակահարված հասցնելը, որտեղ էլ նա գտնվի։ Այդ մարզումներին մենք մասնակցել են պաղեստինցիների հետ։ Մենք օգտագործեցինք ազգային շահին օգտակար լինել՝ ամեն գործոն օգտագործելով:
_ Ինքնուրո՞ւյն:
_ Այո, ես շատ բաներ էի ուզում իմանալ:
_ Իսկ համա՞յնքը:
_ Համայնքը, Բուրչամուտից ելնելով, 1975 թ. ուներ զենք-զինամթերք, բայց դա բավարար չէր:
_ Զենք-զինամթերք ունենալն ընդհանրապես բավարար չէ, եթե դու դրան չես տիրապետում: Հայկական համայնքն ինչպե՞ս սկսեց տիրապետել. սկսեց արյունո՞վ փորձը ձեռք բերել, թե՞ մարզվելով:
_ 1975 թ., երբ մենք գնացինք մարզումների, դրանք մեզ շատ բան տվեցին:
_ Բայց դուք հայերով քիչ էիք, չէ՞:
_ Այո, մենք քիչ էինք, բայց մինչև 1976 թ., երբ Բուրչամուտի թաղամասերից մեկում՝ որտեղ Պաղեստինի ձախակողմյան խմբերն էին, անկում ապրեցին, և այդտեղի զենք-զինամթերքը մեզ մնաց, բայց 1 տարվա ընթացքում մենք արդեն փորձառություն ունեինք: Կային լիբանանահայեր, որ լիբանանյան բանակում ծառայած էին, կային սիրիահայեր, որ երկքաղաքացիություն ունեին և ծառայել էին սիրիական բանակում, հրթիռային զենքերից, օրինակ՝ ականանետերից, տեղյակ էին և կարողանում էին օգտվել զենիթային կայաններից:
_ Իսկ այդ սպաների կամ զինծառայություն անցած մեր հայրենակիցների քանակը բավարա՞ր էր հայկական բոլոր գյուղերը և թաղամասերը պահպանելու համար:
_ Երբ 1978 թ. մեծ առճակատումներ եղան (մինչև այդ օրը մենք երբեք առճակատում չենք ունեցել), փաղանգավորները սկսեցին ներքին մաքրագորումը: Նրանք ուզում էին բոլոր ուժերին համախմբել և դարձնել լիբանանյան քրիստոնեական ուժեր: Հիմա էլ կա այդ խմբակցությունը: Այն ժամանակ կային տարբեր խմբակներ՝ Սքեդրի պահապանները, և այլն: Սրանք փաղանգավորների տարբեր ճյուղեր էին սրանք, որոնք ուզում էին խմբվել, մի ուժ դառնալ, և սկսել էին հայերին ճնշել, որպեսզի հայերը միանանք նրանց, հայերն ասացին, որ իրենք չեզոք են և չեզոք էլ կմնան, բայց նրանք ասացին, որ եթե հայերը իրենց հետ միասին չեն մասնակցելու ինքնապաշտպանությանը, պետք է հանձնեն զենքերը, և մեզ 3 օր ժամանակ տվեցին, որ հանձնվենք: Հայերն ասացին, որ չեն հանձնվի: Նրանք ասացին որ չհանձնվելու դեպքում կհարձակվեն և ուժով կվերցնեն հայերի զենքերը: Եվ այդպես հայերը սկսեցին դիրքավորվել, մնացած թաղամասերի հայերը եկան, միացան Բուրչամուտի հայերին: Փաղանգավորները ներխուժման փորձ արեցին, լավ կոտորվեցին և հետ քաշվեցին, բայց նենգություն արեցին՝ բարձրացան սարերը, սկսեցին ռմբակոծել հայկական թաղամասերը: Այդ տրամաչափի արկեր ընկնում էին Բուրչամուտի պես թաղամասի վրա: Մի արկը, որ ընկնում էր հինգհարկանի շենքի տանիքին, հասնում էր մինչև ներքև, ամբողջ շենքը փլվում էր: Զոհեր և վիրավորներ ունեցանք, բայց չհանձնվեցինք:
_ Երևի ամենամեծ կորուստները եղել են այդ հրետանային ռմբակոծություններից:
_ Այո: Արագած և Մարաշ թաղամասերում զոհեր և վիրավորներ շատ եղան. ես մասնակցում էի: Եվ ո՞վ եկավ հայերին օգնության, ինչի՞ համար փաղանգավորները դադարեցրեցին հարձակումը: Իհարկե, Հայաստանը այն ժամանակ՝ ԽՍՀՄ-ի կազմում, բողոքեց Ռուսաստանին, թե ինչ է կատարվում հայերի դեմ: Իսկ Ռուսաստանն այդ ժամանակ սիրիական գործոնի առումով ուժեղ էր տարածաշրջանում, և Սիրիան այդտեղ ներկա էր:
_ Սիրիական ստորաբաժանումնե՞ր էլ կային:
_ Այո, կային Լիբանանում: Ռուսաստանը խնդրեց սիրիական ստորաբաժանումներին, և Հաֆեզ Ասադն անձամբ հրաման տվեց փաղանգավորներին, որ եթե նրանք չդադարեցնեն ճնշումները հայերի հանդեպ, Սիրիայում ինչքան հայ զինյալներ կան, ովքեր զենք կրել գիտեն, ուղարկելու է Բուրչամուտ՝ հայերին օգնության, և արեց դա: Նա գվարդիական խումբ ուներ, ազգային գվարդիա ուներ, որի մեծամասնությունը հայեր էին:
_ Եվ եթե չեմ սխալվում, մոտ 200 հոգի սիրիական բանակի զինծառայող հայեր էին եկել:
_ Այո: Այն ժամանակ փաղանգավորները նույնիսկ մի քանի անգամ դիմադրեցին, բայց հետո հասկացան, որ Սիրիայի հայկական գործոնը հաշվի առնելով՝ պետք էլ չէ ավելի շատ ծայրահեղության գնալ և դադարեցրեցին: Եվ այդ զենքերը մենք առ այսօր չենք հանձնել:
_ Զենքը չհանձնելը կարո՞ղ է նորից բերել այն բանին, որ զենք պահանջեն:
_ Իհարկե, երբ իշխանությունները մի քիչ հզորացան, մերոնք մի քանի բաներ հանձնել են, բայց Լիբանանում բոլորը գիտեն, որ մնացածը դեռ կան:
_ Ես ինչքան գիտեմ, գրեթե բոլոր խոշոր տրամաչափի զենքերը, որ կային հայկական համայնքի մոտ, բոլորը հանձնվել են, բայց ինքնաձիգները չեն հանձնվել:
_ Այո, ինքնաձիգները չեն հանձնվել:
_ Իսկ այդ ինքնաձիգներին տիրապետող մեր հայրենակիցները կա՞ն:
_ Չեմ ասի՝ մասնագիտական ձևով, բայց բոլորի տներում զենք կա:
_ Բայց մարզվո՞ւմ են, պատրաստվո՞ւմ են, չէ՞ որ լարված տարածք է դա:
_ Ես կասեմ՝ դա ավելի շուտ հոբբի է, սիրողական մարզումներ են դրանք:
_ Փաստորեն, եթե, Աստված մի արասցե, եթե ԻՊ-ն կարողանա ներխուժել Բեյրութի կամ Լիբանանի տարածք, կստացվի, որ այդ ամենը նորից կկոտրվի հայերի գլխին և մենք պիտի նորից արյունով սովորենք կռվել:
_ Այո: Բայց այսօրվա դրությամբ հայ համայնքը փորձում է Լիբանանում կրկին չեզոք դիրք պահպանել՝ լինի կրոնական, թե քաղաքական հարցության վրա: Բայց մի պատճառ կա, այնուամենայնիվ, որ հայերն այսօր խորհրդարանում «Հզբոլլահ»-ի կողմնակիցներն են:
_ Դե «Հզբոլլահ»-ի հետ հայկական համայնքի դաշինքը վաղուց կա, չէ՞: Իմ կարծիքով՝ ոչ միայն սփյուռքում, հատկապես՝ այնպիսի վտանգված սփյուռքում, ինչպեսիսին Լիբանանը կամ Սիրիան է, այլև ցանկացած այլ տեղում հայը պիտի մարտական պատրաստություն տեսնի: Եթե հնարավոր է, տվյալ երկրի բանակում ծառայի, եթե հնարավոր չէ, քո ասած հոբբիի տարբերակով: Ես այդպես եմ կարծում ոչ թե այն պատճառով, որ պատերազմի մասնակից եմ կամ սիրում եմ զինվորական գործը, բնավ: Ես ավելի շուտ դրա կողմնակիցն եմ, որովհետև մեր ազգի շուրջ վտանգները շատ մեծ են, և ցանկացած հայ ուղղակի պարտավոր է տիրապետել մարտական հնարքների:
Այդ պատերազմի հետ կապված մի հարց էլ է ինձ հետաքրքրում. երբ հայը կրակում էր հայի վրա, դրա պատճառները զուտ քաղաքակա՞ն էին, թե՞ ունեցվածքային կամ հեղինակության հարց էր:
_ 1958 թ. հայը հայի դեմ կռվելը ամբողջությամբ լիբանանյան ներքին քաղաքականության հետ կապված էր:
_ Ես նկատի ունեի՝ 1975 թ. քաղաքացիական պատերազմից հետո:
_ Ոչ: Հայերն այնտեղ կրկին միասնական էին:
_ Իրար վրա չե՞ն կրակել:
_ Ոչ-ոչ, ճիշտ հակառակը:
_ Փաստորեն, դու խոսում ես 1958 թ. նման բախումների մասին:
_ Այո: Եվ դա դաս եղավ. երբ Լիբանանում 1975 թ. նորից պայթյունավտանգ իրավիճակ ստեղծվեց, հայերը՝ հնչակ, դաշնակ, բոլորը միացյալ շտաբ ունեին:
_ Հետաքրքիր է ստացվում: Փաստորեն, մենք պիտի կոտորման վտանգի առջև կանգնենք, որ միանանք, որ դադարեցնենք տարբեր տեսքի խաղերը, պայքարը:
_ Նույնիսկ Արցախյան պատերազմի ժամանակ այդպես էր:
_ Այո, 1989 թ., 1990 թ., 1991 թ. կար պայքար, 1992 թ.:
_ Իհարկե, այդ ներքին խռովությունները կային կուսակցությունների հանդեպ՝ մեկը մյուսին չհարգել, և այլն, բայց երբ թշնամին հանկարծ գալիս էր հայերի դեմ, այդ ժամանակ արդեն բոլորը միացած էին: Օրինակ՝ հնչակը դաշնակին չի սիրում, բայց կարող էին նույն խրամատում հայտնվել:
_ Դե, դա նորմալ է, որովհետև նրա համար, ով գալիս է քեզ ոչնչացնելու, միևնույն է՝ դու ընդհանրապես Հայ առաքելական եկեղեցուց ես, թե Եհովայի վկա ես, դաշնակ ես, թե հանրապետական ես. նրա համար ի՞նչ տարբերություն: Հայ ես, նա գտնում է, որ դու պիտի մեռնես, իսկ մենք գտնում ենք, որ պիտի ապրենք: Իսկ ապրելու լավագույն ձևը՝ միավորվել և պայքարել, իսկ պայքարելու համար պատրաստվել է պետք:
Սրանից մեկ տարի առաջ բավականին մեծաթիվ (մի քանի հարյուր հոգի) սկաուտներն էին եկել Հայաստան, նաև՝ Բեյրութից, Բյուրականում հավաքներ եղան: Քո կարծիքով՝ նրանք նաև մարտական որոշակի պատրաստություն անցա՞ծ երիտասարդներ են, թե՞ զուտ ծաղիկ հավաքողներ:
_ Բոլոր մարմնամարզական խմբերը՝ հնչակները, դաշնակները, այդ սկաուտական խմբերը չեզոք ձևով հոգեպես իրենց պատրաստում են ինքնապաշտպանության. զենքի չեն տիրապետում, բայց բանակումների գնում են, գոյատևման հնարքներին են տիրապետում, անտառներում սնունդ հայթայայթել են սովորում, գիտեն՝ ինչպես գոյատևել ամռանը, ձմռանը, բայց զենքի մասին չեմ կարող ասել: Կան բաներ, որ գիտեն, օրինակ՝ գիտեն՝ ինչպես քանդեն և հավաքեն Կալաշնիկովի ինքնաձիգը, քանի որ բոլոր ակումբներում գիշերային պահակություն մինչև այսօր կատարվում են: Անչարից մինչև Բուրչամուտ՝ որտեղ հայկական համայնք կա, զգում է, որ ինքը կարող է վտանգի տակ հայտնվել, կարևոր չէ՝ հնչակ, թե դաշնակ, բոլոր ակումբները իրենց թաղային ինքնապաշտպանությունը կազմակերպում են: Իհարկե, բացահայտ կերպով չէ, լուրջ զենքեր կարող են չունենալ, բայց անկյուններում գիշերները կանգնած հերթապահում են փողոցներում:
_ Հետաքրքիր է, որ որոշակի քաղաքական լարվածություն կա Հայաստանում: Անգամ թուրքի կրակը մեր դիրքապահների ուղղությամբ, ինչից մերոնք երբեմն զոհվում են, չի ստիպում, որ մենք միավորվենք: Այնպիսի տպավորություն է ստեղծվում, որ Հայաստանում բնակվողների ինքնապահպանման բնազդը ի սպառ վերացած է: Բեյրութում, փաստորեն, այդ բնազդը կա, իսկ այստեղ ի սպառ բացակայում է, որովհետև ոչ ոք չի ուզում պատրաստվել:
_ Այդ տարբերության պատճառն այն է, որ Լիբանանում մենք օտար ենք, այնտեղ հայապահպանումը կա, բայց սկսել է արդեն թուլանալ: Դա վախեցնող է, քանի որ խառնամուսնությունները շատացել են, երիտասարդության «աչքը դուրս է», Հայաստան չեն ուզում գալ, տեսել են Հայաստանի վիճակը, շատերը թողնում և ուրիշ երկրներ են գնում: Իսկ Հայասանի պարագայում միայն լայնածավալ հարձակման դեպքում են ներկայանում:
_ Փաստորեն, կրկին ստացվում է, որ մենք պիտի արյունով փորձենք, սովորենք, մարզվենք պատերազմի ընթացքում:
_ Ինձ համար մեծ ձեռքբերում էր, որ 1975 թ. ես զգացի, որ միայն զենքով կարելի է լուծել հայերի խնդիրները: Այն ժամանակ այսպես չէր, իհարկե. այն ժամանակ պետք է աղմուկ բարձրացվեր և համայն աշխարհին ցույց տալ, որ հայը խնդիր ունի, որը պետք է լուծվի, այլապես մենք կլուծենք զենքով: Եվ ինչ ես սովորեցի տարբեր խմբակցությունների հետ, հետո գաղտնի բանակի անդամ եղա, մինչև այդ փայլուն տարիները ես անցել եմ տարբեր բաների միջով՝ մարտերի եմ մասնակցել Լիբանանում, տեղերի անունները չեմ նշի, բայց ճակատ-ճակատի կռվել եմ: Թաղային կռիվներում ես էի առաջին գծի վրա՝ պատուհանից պատուհան ձհն կրակելով: 1975-81 թթ.՝ մինչև իմ ձերբակալությունը ես այդ ամբողջ թեժ մարտերն անցել եմ և նույնիսկ ճամբարներ եմ մտել: Դա արդեն իսկական մասնագիտական դպրոց էր:
_ Ես երկու օրինակ եմ ուզում բերել. 1967 թ. Պաղեստինի փախստականներին Հորդանանում ջախջախեցին, շատ զոհեր տվեցին պաղեստինցիները: Դրանից հետո անցնում է մի քանի տարի, և որոշ կազմակերպություններ, այդ թվում՝ Յասեր Արաֆաթի ՊԱԿ-ը, սկսում են երիտասարդներին տներից զոռով հավաքել, տանել մարզումների, նույնիսկ նրանց, ովքեր ընդգրկված են ՊԱԿ-ի ոչ մարտական կառույցներում:
_ 1967 թ., երբ Հուսեյն թագավորը կոտորեց պաղեստինցիներին, նրանք իրենց ունեցածով փախան Սիրիա, հետո՝ Լիբանան, և հիմնեցին այդ ճամբարները: Նրանք սկզբում որպես գաղթականներ էին եկել, բայց հետո, երբ Իսրայելը զգում էր, որ նրանք նորից զինվում և մոտենում են սահմանին, չհանդուրժեց դա և զինեց փաղանգավորներին: 1975 թ. պաղեստինցիների մոտ տոնակատարության օր էր, գնացել էին, իրենց ճամբարներից մեկում քեֆ էին անում: Քեֆից վերադառնալիս՝ քրիստոնեական թաղամասով անցնելիս բոլորին սպանեցին. այդտեղից բռնկվեց պատերազմը:
_ Ես խոսում էի այն մասին, որ օրինակ՝ Արաֆաթի կազմակերպությունը՝ ՊԱԿ-ը, երեխաներին մայրական փեշերի տակից հանում և ուժով ստիպում էր մարտական պատրաստություն անցնել: Նմանատիպ բան եղել է Շրի Լանկայում, երբ ազատագրության վագրերը՝ «Թամիլ Իլամ»-ը, դեռ սինգալների դեմ ապստամբությունից առաջ նույնպես ստիպողաբար երիտասարդներին մարտական պատրաստություն էին սովորեցնում, չնայած՝ չէին ստիպում մտնել մարտական ջոկատները, բայց ստիպում էին պատրաստվել: Դա պետություն չունեցող ազգերի գործն է:
Հիմա, քանի որ մենք ունենք պետություն, երևի պետությունն էլ ինչ-որ միջոցներ կիրառի, ասենք՝ դիպլոմ չտա, մինչև մարտական պատրաստության քննություն չհանձնի, և այլն: Անգամ Ռուսաստանը հիմա վերակտիվացնում է “ГТО”-ն՝ “Готов к труду и обороне”: Դա կիսով չափ մարտական, կիսով չափ սպորտային քննությունների ցուցակ է, երբ մարդը կիսով չափ կամավոր, կիսով չափ պարտադիր կերպով պիտի հանձնի Ռուսաստանում: Ռուսաստանը, չլինելով այնքան վտանգված, նման քայլերի գնում է, ուրեմն չարժե՞, որ մենք էլ նմանատիպ մի բան անենք՝ անգամ անգլերեն դասընթացների ժամանակ մարդուն դիպլոմ չտանք:
_ Այդ փորձը մենք ունենք:
_ Իհարկե, ունենք: Եվ ոչ միայն մերը, այլև՝ ուրիշինը: Երևի թե իմաստ ունի վերցնել, չէ՞:
_ Ինչո՞ւ ոչ:
_ Զենք ունենալը դեռ քիչ է, պիտի նաև կարողանաս տիրապետել:
_ Դա ոչ միայն տղամարդկանց է վերաբերում, այլև՝ աղջիկներին:
_ Պարտադիր: Ես դեմ եմ աղջիկների՝ կռվի դաշտ գնալուն, բայց երբ մեզ բոլորիս այնտեղ կոտորեն, Աստված մի արասցե, կինը պիտի կարողանա պաշտպանվել:
_ Մեր թիկունքը պետք է լինի:
_ Ժամանակը շատ սուղ է, հերթական անգամ լիմիտը սպառել եմ: Մարտիրոս ջան, շատ ուրախ եմ, որ դու իմ հյուրն էիր: Հուսանք՝ կրկին կհանդիպենք:
_ Խոսելու շատ բաներ ունեինք, շնորհակալություն:
_ Ցտեսություն:

Բեռնեք Հայկական Լրատվական Ռադիոյի հավելվածները այստեղ՝




website by Sargssyan