12:41   24-01-2022
Image Description
Դիաբետիկներ ի համար մոտ ապագայում կլինեն ինսուլինային դեղահաբեր
Թողնել մեկնաբանություն

Շաքարախտը՝  դարի հիվանդություն

Ամեն տարի  աշխարհում ավելանում է նման ախտորոշում ստացող հիվանդների թիվը։ Շաքարային դիաբետի դաշնային ռեգիստրի համաձայն՝ 2021 թվականի նոյեմբերի դրությամբ, Նիժնի Նովգորոդի մարզում եղել է ավելի քան 130,000 շաքարախտով հիվանդ։ Ինսուլինկախյալ դիաբետի միակ  դեղը ինսուլինային ներարկումներն են օրական մի քանի անգամ: Դեղահաբեր չկան, քանի որ  աղեստամոքսային տրակտում ինսուլինը արագ քայքայվում է կամ արտազատվում առանց մարսվելու:  Սակայն Նիժնի Նովգորոդի Լոբաչևսկի համալսարանի գիտնականներին աշխարհում առաջին անգամ հաջողվել է ստեղծել «աշխատող» դեղահաբեր ։ Rospatent-ը  քիմիկոսների հայտնագործությունն  անվանել է 2021 թվականի գլխավոր գյուտերից մեկը։

Chitosan-ը օգնության է հասնում

Սա մոտ 4 տարի առաջ սկսված աշխատանքի արդյունքն է։ Քիմիայի ֆակուլտետի աշխատակիցները՝ մակրոմոլեկուլային միացությունների և կոլոիդային քիմիայի ամբիոնի պրոֆեսոր Լարիսա Սմիրնովայի գլխավորությամբ, որոշել են օգտագործել բնական պոլիմերային խիտոզանը, որն ամբողջ աշխարհում ակտիվորեն ուսումնասիրվում է վերջին 20 տարվա ընթացքում։

Զարգացումները սկսվել են Նիժնի Նովգորոդի գիտնականների անձնական նախաձեռնությամբ մոտ 4 տարի առաջ, այնուհետ աշխատանքը շարունակվել է ՌԴ կրթության և գիտության նախարարության պետպատվերի շրջանակներում։

Ինչպես պարզաբանեց UNN-ի Քիմիայի ֆակուլտետի մակրոմոլեկուլյար միացությունների և կոլոիդային քիմիայի ամբիոնի վարիչ Սերգեյ Զայցևը, ինսուլինի արդյունավետ առաքումն ապահովվում է խիտոզանի վրա հիմնված նանոմասնիկների միջոցով: Նրանք կազմում են պատյան, որը պաշտպանում է ինսուլինը ստամոքս-աղիքային տրակտում: Խիտոզանի վրա հիմնված նանոմասնիկները կարող են կպչել մարմնի լորձաթաղանթների մակերեսին և աստիճանաբար ազատել ակտիվ նյութը: Արդյունքում, հաբեր ընդունելիս մեծանում է ինսուլինի ազդեցության ժամանակը։

Նման դեղահաբն օգտագործվում է հետազոտության համար, իսկ իրական դեղահաբեր ստեղծելու համար կա հատուկ կաղապար։«Նիժնի Նովգորոդի գիտնականների մշակած բաղադրությունն այժմ կարող է լուծել ինսուլինի մատակարարման խնդիրը»,- վստահ է  սեփականության դաշնային ծառայության (Ռոսպատենտ) ղեկավար Գրիգորի Իվլևը

«Դեղը ունի շերտավոր կառուցվածք, ներառյալ ոսկու նանոմասնիկներ: Իր կառուցվածքի և բաղադրության շնորհիվ «նոր ինսուլինը» շատ  ավելի դիմացկուն է ստամոքսի քայքայիչ միջավայրի նկատմամբ»։

Անվտանգ և հարմար

Բայց ինչ է խիտոզանը և ինչու են Նիժնի Նովգորոդի գիտնականներն առաջարկում օգտագործել այն:Պրոֆեսոր Լարիսա Սմիրնովայի խոսքով՝ սա եզակի բնական պոլիմեր է, այն ստացվում է խեցգետինների կաղապարից:Chitosan-ը բացարձակապես անվնաս է՝ ոչ թունավոր, հիպոալերգիկ և նույնիսկ վերքեր ապաքինող, այն ակտիվորեն օգտագործվում է բժշկության մեջ։ Chitosan-ը հարմար է բացարձակապես բոլորի համար, ուստի դրա օգտագործման համար սահմանափակումներ չպետք է լինեն: Օրական թույլատրելի չափաբաժինը 6 գրամ է, իսկ հաբերում այն ​​զգալիորեն պակաս է։

Բաժանմունքի աշխատակիցները ցույց տվեցին, թե ինչպես է ստեղծվում դեղը. խառնում են խիտոզանի հատուկ պատրաստված լուծույթը և ինսուլինի փոշին, ստացված դոնդողանման նյութը չորացնում, մանրացնում են փոշու, որից հետո ձևավորում են հաբեր։

Այս փոշին օգտագործվում է ինսուլինի հաբեր ստեղծելու համար։
Բուժման այս ձևը շատ ավելի հարմար է, քան ներարկումները. նախ՝ որոշ հիվանդներ վախենում են ներարկումներից, և երկրորդ՝ ավելի հարմար է  դեղահաբեր ընդունել, օրինակ՝ ճանապարհորդության ժամանակ։

Ե՞րբ սպասել հաբերը:

«Chitosan-ը, որը հասանելի է հաբերի տեսքով, կարող է նվազեցնել դիաբետով հիվանդների սննդակարգում ճարպերի և խոլեստերինի ընդունումը», – ասում են գիտնականները: Ճիշտ է, դեռ հայտնի չէ, թե երբ հնարավոր կդառնա դեղերի արդյունաբերական արտադրությունը։ Դեղամիջոցի արդյունավետությունը մինչ այժմ ուսումնասիրվել է միայն լաբորատոր առնետների վրա: Նախքան դեղամիջոցի արտադրությունը սկսելը, պետք է շատ ավելի լայնածավալ հետազոտություններ իրականացվեն, ներառյալ մարդկանց վրա կլինիկական փորձարկումները:  Դրա համար լուրջ ֆինանսական աջակցություն է անհրաժեշտ:

Մինչ ռուսական ընկերությունները հետաքրքրված չէին Նիժնի Նովգորոդի գիտնականների նորարարությամբ, անգամ «Սկոլկովոն» չաջակցեց նրանց, Փենսիլվանիայի համալսարանի (ԱՄՆ) գիտնականները պատրաստ են համատեղ հետազոտություն անցկացնել կապիկների վրա. բացի շաքարախտը բուժելուց, այս նորարարությունը կարող է օգտագործվել նաև աճի հորմոն ներմուծելու համար:

Նիժնի Նովգորոդի գիտնականները պատրաստ են շարունակել աշխատանքը խիտոզանի հետ, եթե տրամադրվի ֆինանսական աջակցություն։

Loading...