Բաժանորդագրվել

Մուտք գործել

Կամ

Չի կարող լինել դատարկ!

Չի կարող լինել դատարկ!

Գաղտնաբառի վերականգնում

Գրանցվել

Կամ

Error message here!

Error message here!

Error message here!

Մոռացել ե՞ք գաղտնաբառը։ Մուտքագրեք ձեր էլ.հասցեն եւ դուք կստանաք նոր գաղտնաբառ։

Էլ. հասցեն գրանցված չէ։

Վերադառնալ

Close

3-րդ դաշտային բանակ VS 102-րդ ռազմաբազա. «Հետախույզի օրագիրը»

ԲԱԺԱՆՈՐԴՆԵՐԸ ԽՐԱԽՈՒՍՈՒՄ ԵՆ ԽՈՍՔԻ ԱԶԱՏՈՒԹՅՈՒՆԸ ԵՎ ՍՏԱՆՈՒՄ ՈՐԱԿ ՊԱՀԱՆՋԵԼՈՒ ԻՐԱՎՈՒՆՔ
Հետևե՛ք մեզ YouTube-ում

Ռուսական զորքերը չեն կարող ինքնուրույն խոչընդոտել թուրքական 3-րդ դաշտային բանակի առաջխաղացումը. 3-րդ դաշտային բանակը շատ ավելի մեծաքանակ է, քան ռուսական 102-րդ ռազմաբազան: 5000 հոգին՝ 1/20 հարաբերությամբ, համապատասխանաբար նաև զենքի քանակը: Այս պարագայում որտեղ են երաշխիքները, որ թուրքը «չի թպրտա» Ռուսաստանի վրա: Տարածաշրջանային նոր մարտահրավերների մասին Վովա Վարտանովը զրուցել է ԱՍԱԼԱ-ի ազատամարտիկ Վազգեն Սիսլյանի հետ:

Հաղորդման սղագրություն


     _ Բարև ձեզ, հարգելի ռադիոլսողներ և ռադիոդիտողներ: Եթերում է «Հետախույզի օրագիրը»: Ես Վովա Վարդանովն եմ: Իմ հյուրն է իմ լավ բարեկամ, առաջատար ազատամարտիկ Վազգեն Սիսլյանը:

            Ողջույն, Վազգեն ջան:

            _ Ողջույն, շնորհակալություն հրավերի համար:

            _ Հրավերը մի քիչ սպոնտան էր: Զրուցե՞նք այսօր առկա իրավիճակներից:

            _ Ինչպես հարմար է:

            _ Ես ուզում էի մի հարց տալ, որն արաբական աշխարհից մի փոքր ավելի հեռու է, բայց ինձ թվում է՝ դու այդտեղ էլ ասելիք կունենաս: Թուրքիայի առաջնորդը՝ Էրդողանը, ահաբեկչության պատճառով չգնաց Բաքու, իսկ Բաքվի առաջնորդը՝ «սուլթանը»՝ Իլհամ Ալիևը, ուղևորվեց դեպի Թեհրան: Ի՞նչ ես կարծում՝ դա ինչ-որ ձևով կարո՞ղ է լինել Ադրբեջանի հանրապետության ռազմաքաղաքական ուղղության փոփոխություն. քանի որ մերձկասպյան թուրքերին ես որպես հակառակորդ եմ նայում, այդ պատճառով, թերևս, պիտի շատ ուշադիր լինենք նրանց հանդեպ, ինչպես օսմանների նկատմամբ: Դու ի՞նչ ես կարծում:

            _ Նախ՝ չմոռանանք մի փաստ, որ Ադրբեջանի իսլամությունն ավելի շատ շիական համայնք է, որը կապ ունի իրանական շիական իսլամի հետ. ես կարծում եմ՝ հիմնական կապը դա է: Երկրորդ՝ զուտ հարևանական հարաբերությունների խնդիրն է, ոչ ավել, ոչ պակաս: Ինչպես Իլհամ Ալիևն ասաց, նույնիսկ մեր երկու երկրների անվտանգությունը կապված է իրար հետ: Ինչ վերաբերում է Թուրքիային, Ադրբեջանի և Թուրքիայի թուրքերը ինձ համար նույնն են:

            _ Բնական է: Ինձ համար՝ նույնպես:

            _ Այնպես որ Իրան գնալը, ԱՄՆ գնալը կամ այլ տեղ գնալը ոչ մի բան չի նշանակում:

            _ Իսկ հնարավո՞ր է, օրինակ, որ Իլհամ Ալիևը, հասկանալով, որ օսման թուրքին ներքաշում են Ռուսաստանի հետ բախման մեջ կամ հենց ինքն է իր նախաձեռնությամբ մտնում դրա մեջ, հասկանում է նաև, թե ինչքանով է վտանգվում իր սեփականությունը՝ մերձկասպյան շրջանը, և որոշում է ինչ-որ կերպ իրեն հեռացնի ընդհանուր թուրքական քաղաքականությունից՝ ասելով՝ ես այդ քաղաքականության հետ գործ չունեմ, անգամ ինքնաթիռը ես չեմ խոցել, բնականաբար. օսմանների հետ լուծեք ձեր հարցերը, մենք՝ ազերիներս, կապ չունենք դրա հետ, անգամ շիաներին հետապնդելը մեզ մոտ ուրիշ խնդիր էր, և տեսեք՝ անգամ շիական պետության հետ շատ ջերմ հարաբերություններ ունենք:

            _ Բոլորս լավ գիտենք, որ այսօր Իլհամ Ալիևը ժողովրդականություն չի վայելում կոնկրետ իր երկրում, այնպես որ ես նրա ելույթներն այնքան էլ լուրջ չեմ ընդունում: Կարծում եմ՝ օտարներն էլ Ադրբեջանին որպես լուրջ պետություն չեն ընդունում: Եվ իմ տեսանկյունից ադրբեջանցին կարող է այսօր ասել, որ ինքը գործ չունի, բայց վաղը՝ Թուրքիա գնալով, լրիվ ուրիշ բան ասել, մնացած ամեն ինչով նա Թուրքիային սատար է, նրան կողմ է: Եվ չմոռանանք, որ, դժբախտաբար, այսօր մի կողմից սահմանակից ենք Թուրքիային, մյուս կողմից՝ Ադրբեջանին: Եվ եթե հանկարծ, Աստված մի արասցե, թուրք-ռուսական պատերազմ սկսվի, մեր սահմաններն անպայման ընդգրկվելու են այդ պատերազմի մեջ, և այդ ժամանակ կտեսնենք՝ Ադրբեջանը Թուրքիայի եղբայրն է, թե ոչ: Եվ միանշանակ ինձ համար ավելի մեծ վտանգ է հարվածը այն կողմից, քան այս կողմից:

            _ Ինչի՞ համար է այս կողմն այդպես վտանգավոր:

            _ Ռուսական զորքերը այս կողմը որպես իրենց առաջնային սահման են պաշտպանում, իսկ Արցախի կողմերում միայն մենք ենք՝ հայկական ուժեր են:

            _ Վազգեն, բայց նրանք չեն կարող ինքնուրույն պաշտպանվելով խոչընդոտել թուրքական 3-րդ դաշտային բանակի առաջխաղացումը. 3-րդ դաշտային բանակը շատ ավելի մեծաքանակ է, քան ռուսական 102-րդ ռազմաբազայի 5000 հոգին՝ 1:20 հարաբերությամբ, զենքի քանակն էլ, բնականաբար, համապատասխան: Նրանք չէին կարող ինքնուրույն պահել: Ես չեմ կարծում, որ այդ վտանգն ավելի քիչ է: Դու նկատի ունես, որ քաղաքական առումով թուրքը «չի՞ թպրտա» Ռուսաստանի վրա:

            _ Եթե նույնիսկ այնտեղ ինչ-որ կրակոցներ, որոշ փորձեր եղան, Ադրբեջանը դրանից հաստատ պիտի օգտվի, առիթը պիտի օգտագործի: Վերջերս ես Հնչակյան կուսակցության կողմից կազմակերպված մի կոնֆերանսի էի հրավիրված, և բանախոսն ինքը կոնկրետացրեց, որ եթե հանկարծ նորից, Աստված մի արասցե, ռուս-թուրքական պատերազմ լինի, այդ պատերազմն ընթանալու է Հայաստանի սահմաններում: Ես կրկին հարցրի նրան, և նա ասաց, որ ամենահավանականն այն է, որ այստեղ է լինելու: Ես ասացի, որ ռուսները կարող են Սև ծովով գալ, իսկ նա պատասխանեց, որ այնտեղ էլ գերիշխողը Թուրքիան է: Ասացի, որ Միջերկրական ծովում բավականաչափ ուժեր ունեն, իսկ նա ասաց, որ այնտեղ նույնպես ռուսը գերակշռող ոչինչ չունի՝ ՆԱՏՕ-ի ծովային զորքեր կան:

            _ Ծովի հարցն այդպես միանշանակ չէ. Ռուսաստանն ունի մի համակարգ, որով Սև ծովում ցանկացած նավ կարող է խոցել: Այստեղ խնդիրն ուրիշ է՝ Սև ծովի ափեր են մտել ամերիկյան 2 էսկադրային ականակիրներ՝ մեծ, հզոր նավեր, ինչը խոսում է այն մասին, որ ԱՄՆ-ն սատար է կանգնում իր դաշնակցին: Արդյունքում ռուսական ափամերձ տարածքի պաշտպանությունը չի համարձակվի բոլոր նավերը ոչնչացնել: Այդ առումով Թուրքիան որոշակիորեն ապահովված է: Բայց թուրքերի՝ շատ նավ ունենալը չի նշանակում, որ ռուսական մի քանի նավը չի հաղթի նրանց, որովհետև ռուսական ծովափը շատ ավելի ուժեղ է:

Ես քեզանից  մեկ այլ բան եմ ուզում լսել. մենք ունենք Օսմանյան Թուրքիա հարևան, որի հետ սահմանը, ոչ բարեբախտաբար, գնում է Արաքս գետով: Լավ կլիներ, եթե լիներ, օրինակ, Էրզինջանից քիչ հեռու, բայց այսպես է ստացվել: Թուրքական բանակի ցամաքային զորքերը չեն կարող հեշտությամբ անցնել, ոչ միայն ռուսական ռազմաբազայի առկայության պատճառով, այլև հիմնականում մեր զորքերը պիտի կանգնեցնենք 1-2 պաշտպանական շրջաններում: Կկանգնեցնենք, միանշանակ: Բայց այն, որ թատերաբեմ կդառնա մեր Հայաստանի տարածքը, թե այսօրվա Արևելյան, թե նախկին Արևելյան, որ Արևմտյան Հայաստան ենք ասում, միանշանակ է: Այդ պատճառով մենք գուցե մարդկային ռեսուրսների առումով չշահենք, որովհետև կորուստներ կլինեն նաև քաղաքացիական անձանց շարքերում: Բայց ի՞նչ ես կարծում՝ մենք չպիտի՞ ամեն վայրկյան պատրաստ լինեինք որոշ սցենարների, բացի այդ մեր բանակը չպիտի՞ մշակեր որոշ սցենարներ, որպեսզի անհրաժեշտության դեպքում կանգնեցներ թուրքական բանակը և առաջխաղացում սկսեր մինչև Գայլի դարպաս կամ թեկուզ՝ մինչև Վան: Ի՞նչ ես կարծում՝ մենք վերջին 20-25 տարի անկախության պայմաններում ժամանակի վատնում չե՞նք թույլ տվել. իմ կարծիքով՝ նորմալ չենք պատրաստվել իրական հակառակորդի հետ պայմանավորվելուն:

_ Ընդհանրապես Դուք էլ լավ գիտեք, որ զինվորական այդ ամբողջ ինֆորմացիայի մեծամասնությունը գաղտնիք է, և ամեն ինչ չէ, որ հայտարարվում է: Սակայն շատ դեպքերում իսկապես մեր բանակը, մեր զինվորները, մեր տղերքը մեր ընկերները շատ ավելի պատրաստված են թշնամու գալուն, քան ցանկացած ուրիշ հարյուրհոգանոց խումբ, որի դեմ կարող ենք 10 հոգով կռվել: Իսկ այսօր պատերազմի դաշտում, պարզ է, միայն զինվորը չէ: Բոլորս շատ լավ գիտենք, և, դժբախտաբար, ժողովուրդն այդ հանգամանքներից շատ է խեղճացվում: Թուրքական զորքը, այո, աշխարհի 10 ամենահզոր բանակներից մեկն է համարվում՝ իր սեփական տանկն ունի, իր սեփական ուղղաթիռն ունի, որ ինքն է արտադրում, իր սեփական նավերն ու զենքերն ունի, և այլն: Բայց այստեղ մենք նաև խնդիր ունենք, մենք էլ մեր սեփական արդարությունն ունենք՝ նա արդար չէ, մենք արդար ենք: Եթե այսօր ռուսին բերել ենք կամ ինքն է եկել իր սահմանները պաշտպանելու, Հայաստանը հավ չէ, որ մատաղ  անեն՝ իրենց սահմանը պաշտպանելու համար: Ես նորից չեմ ուզում ասել, որ միանշանակ պատերազմ կլինի, բայց, կարծես թե, խնդիրն աստիճանաբար, դանդաղ քայլերով գնում է դեպի դա: Աստված մի արասցե, որ դա լինի, քանի որ դա պիտի լինի արդեն հրթիռային պատերազմ: Իմ խնդիրն այստեղ՝ թուրքերը, ինչպես միշտ, առիթից օգտվելու խնդիր ունեն, նույնը՝ Ադրբեջանը:

_ Նույնը՝ մենք. մենք էլ պիտի փորձենք օգտվել իրավիճակից:

_ Առաջինը անպայման մենք պիտի այդ բոլոր հաշվարկներն անենք: Եվ այն ամենի հետ, ինչ այսօր կատարվում է արաբական աշխարհում, թուրքերը շատ մեծ առնչություն ունեն, դա փաստ է: Եվ ակնհայտ է, որ նրանք, չգիտեմ՝ ինչից ելնելով, ինչից զգուշանալով, չեն ուզում խոսել դրա մասին, չեն ուզում մատնացույց անել Թուրքիայի դերն ահաբեկչական մեծ խմբեր կազմակերպելու մեջ: Այո, ԱՄՆ-ն էլ գիտի, աշխարհն էլ գիտի, որ այդ  բազաները գտնվում են հենց Արևմտյան Հայաստանում: Եվ այնտեղից են նրանք միշտ մտնում: Եվ այդ ամբողջ նավթը, որ արաբական երկրներից՝ Իրաքից, Սիրիայից, գնացել են, բոլորը թուրքական մեքենաներով են մտել Թուրքիա: Այսինքն՝ զենք-զինամթերքի դիմաց՝ նավթ, և այլն, և այդ կազմակերպություններին օգնում են: Եվ մենք չենք ուզում, որպես թշնամի առիթից օգտվելով, փաստերի հետևից գնալ և թուրքին մատով ցույց տալ, որ նա մեղքեր ունի, խնդիրներ ունի՝ մեր Հայկական հարցից բացի տարածաշրջանն էլ է խառնում:

_ Ոնց ես հասկացա, դու չուզեցար անդրադառնալ այն հարցին, որ մենք 25 տարի չենք պատրաստվել նվաճումներին: Ես նաև մեկ այլ հարց եմ ուզում տալ քեզ: Սրանից տասնյակ տարիներ առաջ, երբ դու զբաղված էիր հայկական թաղամասերի պաշտպանությամբ, բավականին արյունարբու, վայրենացած, անգամ իրենց սեփական ցեղակիցներին սպանող արաբական և ոչ արաբական խմբավորումների դեմ բախումներով, դուք գտնո՞ւմ էիք դաշնակիցներ այդ վայրենիների մեջ: Ես գիտեմ, որ գտնում էիք, բայց չէի՞ք հասկանում, որ «Հըզբոլլահը» վատն է, և այլն, բայց նրանց հետ դաշնակիցներ էիք դարձել: Անգամ Աբու Նիդալն ԱՍԱԼԱ-ի հետ շատ ջերմ կապերի մեջ է եղել. դա իրականություն է, դա փաստ է, և գոնե թուրքական որոշ լրատվամիջոցներում դրա մասին գրվում է:

_ Նախ՝ Լիբանանի պատերազմի ժամանակ ընդհանրապես հայկական ավանդական 3 կուսակցությունները, միասին հավաքվելով, որոշել էին, որ այս քաղաքացիական պատերազմի մեջ լինեն բռունցք, հայկական թաղամասերը պաշտպանեն և չեզոքություն պահպանել՝ առաջին հերթին: Եվ դա մեծամասամբ աշխատեց:

_ Բայց չստացվեց չեզոքությունը մինչև վերջ պահպալը, կարծես թե:

_ Պահելու խնդիրը հետևյալն է. անշուշտ, կողմ էին և Թուրքիան, և «Անչա» կոչված կազմակերպությունը, և եվրոպական տարբեր երկրներ: Բոլորն էլ աշխատեցին: Մանավանդ Թուրքիան ահագին փողեր ծախսեց. հայկական թաղամասերն անիմաստ ռմբակոծվեցին, քարուքանդ արեցին:

_ Ինչպես որ Ջեբհաթ ան-Նուսրան անիմաստ մտավ Քեսաբ:

_ Անիմաստ Քեսաբ մտան, նրա սահմանից հայերին վերացրին: 1978 թ. արդեն գաղտնի բանակ կար, Լիբանանն էլ արդեն զգում էր այդ հայկական գաղափարի, չիվի վնասը դեպի Թուրքիա, ուզեց Լիբանանի հայկական համայնքը կտրել, և ամեն ինչ արեց, որ այն պատերազմի պատճառով թողնի ու գնա: Եվ պատերազմի ժամանակ ով հնարավորություն ուներ, գնաց: 1975 թ. 400 հազարանոց համայնքն այսօր չի գերազանցում 70 հազարը: Բայց, միևնույն է, այսօր գոնե որոշ չափով պահում են և մշակույթը, և սպորտը, և այլն, չնայած՝ ես ընդհանուր առմամբ դժգոհ եմ:

Ինչ վերաբերում է գաղտնի բանակի ՝ Աբու Նիդալի և պաղեստինցիների հետ համագործակցությանը, այստեղ կար ընդհանուր թշնամի հասկացություն:

_ Բայց չէ՞ որ նրանք վատն էին՝ ահաբեկչություն էին անում, խաղաղ բնակիչների կամ ցեղակիցների արյուն էին թափում:

_ Նայած՝ ում համար, նայած՝ լրատվական միջոցներն ինչ էին ուզում անել: Ես չէի ասում, որ խաղաղ բնակիչներին սպանում էին:

_ Իմ ասածն այլ բան է:

_ Պատերազմը միշտ կողմնակի վնասներ շատ է ունենում:

_ Վազգեն ջան, ես քեզ ուրիշ բանի եմ ուզում բերել: Ուզում եմ բերել նրան, որ ասես, որ պետք եղած ժամանակ կարելի է նաև արաբական ահաբեկիչի հետ դաշնակից լինել, պետք եղած ժամանակ կարելի է քրդերի հետ դաշնակից լինել, և հիմա, եթե պետք է, որ ռուսների հետ դաշնակից լինենք, ապա պիտի լինենք: Ես նույնիսկ համաձայն եմ թուրքական այն ցեղերի հետ դաշնակցել, որոնք այս պահին ղեկավարվող և մեր  դեմ հարձակվող թուրքական զորքերին հակառակորդ կտեսնի: Ես սխալվո՞ւմ եմ, թե՞ դու ինչ-որ տեղ համաձայն ես ինձ հետ:

_ Ճիշտ է: Ես առաջինը անդրադառնամ ահաբեկչական կազմակերպությանը. գաղտնի բանակը, որպես ահաբեկչական կազմակերպություն, մեզ համար չէ. օտարը ինչ կուզի, թող անվանի: Նույնն էլ՝ Աբու Նիդալը և պաղեստինյան ազատագրական շարժման մնացած կազմակերպությունները: Ես չեմ համարում դրանք պիտակել և որակել որպես ահաբեկչական կազմակերպություն: Աշխարհը ստիպում է մի խմբավորման, որ ճնշումի է ենթարկվել և հայրենիք է կորցրել, հնարավոր միջոցներով պայքարել իր հակառակորդների դեմ:

_ Դա անվիճելի է: Բայց, համենայն դեպս, նրանք որոշ քայլերի դիմում են, որն ընդունելի չէ աշխարհի կողմից, բայց նրանց հետ դաշնակցական հարաբերություններ են հաստատվել:

_ Եթե այսօրվա ռազմավարությունը դա է պահանջում, միանշանակ, պիտի գնանք այդպես:

_ Փաստորեն, դու ինձ հետ համաձայն ես, որ պետք եղած ժամանակ կարելի է դաշնակից լինել անգամ ամենավերջին մարդկանց հետ: Ես շենգավիթամոլ եմ, կարմիրբլուրամոլ եմ, ես սիրում եմ հին հայկական ինչ-որ հետքեր, ես արևմտամոլ չեմ, ես ռուսամոլ չեմ, ես առանձնապես չեմ սիրում նրանց: Բայց այն մարդկանց, ով հասկանում է, որ ռազմական տեսակետից հնարավորինս շատ դաշնակիցներ ունենալն օգուտ է, վնաս չէ, շատ հաճախ պիտակավորում են: Փաստորեն, քեզ էլ կարելի է պիտակավորել, որովհետև դու էլ ես դաշնակից հասկացությանը կողմ:

_ Անշուշտ:

_ Ուրեմն դու նույնպես համ ռուսամոլ ես, համ արաբամոլ:

_ Մեկը կարող է ընդունել, մյուսը կարող է չընդունել: Ես դիմացինի կարծիքն էլ հարգում եմ, նա էլ իր տեսակետն ունի:

_ Բայց եթե ռազմական անհրաժեշտությո՞ւնն է թելադրում:

_ Թող համոզի, որ ինքը ճիշտ է, ես ընդունեմ: Բայց ամենաճիշտը՝  երբ դու մտածում ես քո ազգի և քո պետության շահերի մասին:

_ Այն մարդիկ, ովքեր «մոլ» ասում այն մարդկանց, ովքեր փորձում են մի բան անել, թող գան, կանգնեն մեր կողքին, և մենք կլինենք «այդմարդամոլ»: Օրինակ՝ «հոլանդիայից հայամոլ»՝ հայ, ով Հոլանդիայից վերադարձավ: Կամ ով Հայաստանում միայն իր բիզնեսով է զբաղվում, մի քիչ էլ ազգին պիտանի լինի, ես դառնամ «բիզնեսմենամոլ»: Օրինակ՝ կոշիկ է վաճառում կամ շոր է բերում Չինաստանից, ես կդառնամ «շորավաճառամոլ». թող գա և զբաղվի պիտանի գործով:

_ Ազգին ծառայի, իր պետությանը ծառայի, իր հայրենիքին ծառայի:

_ Այո, և ծառայի մաքսիմալ, ոչ թե հարկերի տեսքով, այն էլ՝ կեսը թաքցնելով ինչ-որ փոքր մաս տալուց հետո համարեն, որ հայրենիքը պարտավոր է նրան ծառայել: Շնորհակալ եմ, որ իմ հաղորդման շրջանակներում մասնակցեցիր այս զրույցին: Այսքանով վերջ, ցտեսություն:

_ Ցտեսություն:

 

ԹԱՐՄ ՈՒՂԵՂՈՎ
23Հունիս
Բեռնեք Հայկական Լրատվական Ռադիոյի հավելվածները այստեղ՝
website by Sargssyan